کتاب مقدمهای بر آموزش آمار و احتمال مبتنی بر رویکرد سواد آماری، نوشتۀ دکتر احسان بهرامی سامانی، دانشیار دانشکدۀ علوم ریاضی دانشگاه شهید بهشتی منتشر شد. این کتاب برای نخستین بار در سال 1404، در 200 صفحۀ وزیری و در انتشارات دانشگاه شهید بهشتی منتشر شده است و با قیمت 1.800.000 ریال عرضه میشود.
دنیای امروز دنیای دادهمحور و اطلاعاتمحور است، لذا داشتن مهارتهای سواد آماری، برای هر شهروندی، ضروری است. در جامعۀ کنونی، آدمی باید دادههای انبوه زندگی روزمره را بفهمد و تحلیل کند و در مقابل انفجار اطلاعاتی موجود، استنتاجهای معتبر و درست از مسائل جامعه داشته باشد، بهعبارتدیگر، لازم است سواد آماری داشته باشد.
اگر خط سیر آمار و احتمال را ریشهیابی کنیم، ملاحظه میشود که این علم نه تنها برای حل مسائل واقعی پدید آمده است بلکه بهعنوان یکی از مؤلفههای مؤثر سواد علمی در قرن بیست و یکم مطرح است. این علم در علوم گوناگون مانند فنیمهندسی، پزشکی، زیستی، اقتصادی، روانشناسی و اجتماعی پرکاربرد است؛ ازاینرو، قرار گرفتن این علم در برنامۀ درسی ریاضیات مدرسهای و دانشگاهی و آموزش مناسب آن سبب ایجاد مهارتهای گوناگون مانند تصمیمگیری، قضاوت و پیشبینی مبتنیبر دادههای پیرامون میشود. از سوی دیگر، امروزه آموزش آمار و احتمال یکی از موضوعات تحقیقاتی در زمینۀ آموزش علم آمار به دانشآموزان و دانشجویان است که توجه محققان را به خود جلب کرده است.
هدف از نگارش این کتاب، برطرف کردن چالشها و مشکلات جدی در تدریس آمار و احتمال مدرسهای برای پایۀ دهم تا دوازدهم (متوسطۀ دوم) و تدریس آمار و احتمال دانشگاهی بهویژه دروس سرویسی آمار و احتمال برای سایر رشتههاست. از دیگر اهداف نگارش این کتاب، تولید محتواهای مناسب و باکیفیت براساس مطالعات تطبیقی استانداردهای آموزشی در کتابهای آموزش آمار و احتمال مدرسهای و دانشگاهی کشورهای پیشرو در این زمینه است. ارائۀ مثالهای متنوع از مباحث آمار و احتمال در این کتاب، چهبسا منبع مناسبی برای دانشافزایی در زمینۀ آمار و احتمال معلمان و استادان دانشگاه باشد.
این کتاب در هشت فصل تألیف شده است. در فصل اول مفاهیم کلی در آموزش آمار و احتمال مرور میشود. خوانندگان با مفهوم سواد آماری و سواد نموداری آشنا میشوند و استانداردهای آموزشی در حوزۀ آموزش آمار و احتمال بیان میشود. در فصل دوم، مفهوم داستانسرایی با دادهها بیان شده و دربارۀ برخی مثالها و مؤلفههای آن بحث میشود. در انتهای این فصل با انواع مجموعهداده آشنا میشویم. در فصل سوم، گامبهگام مفهوم متغیر و انواع آن توضیح داده خواهد شد و انواع بدفهمی دربارۀ متغیر بررسی میشود. در فصل چهارم، سواد آماری مبتنیبر شاخصهای گرایش به مرکز با استفاده از شیوۀ گامبهگام تا درک شاخصهای مرکزی بیان میشود. در فصل پنجم، به سواد آماری مبتنیبر شاخصهای پراکندگی و مفهوم تغییرپذیری و در فصل ششم، به درک توزیع دادهها با استفاده از ضریب چولگی و کشیدگی اشاره میشود. در فصل هفتم، احتمال، شانس، تصادفی بودن و بدفهمیها در این حوزه بررسی میشود و درنهایت در فصل هشتم، آمار استنباطی شامل گردآوری دادهها، مفهوم پارامتر، آماره، برآورد نقطهای و بازهای، آزمون فرض و رگرسیون بیان میشود.
از آنجاکه هیچ منبع فارسی اعم از ترجمه و تألیف در درس «آموزش آمار و احتمال» در مقطع کارشناسی آمار در کشور وجود ندارد، این کتاب میتواند اولین منبع فارسی برای معلمان، دانشجو معلمان، دانشجویان و اعضای هیئت علمی رشتۀ آمار باشد.
دانشجویان و علاقهمندان میتوانند برای خرید این کتاب به دفتر فروش مرکز نشر آثار علمی دانشگاه شهید بهشتی واقع در ساختمان فنّاوری اطلاعات (IT)، طبقۀ همکف مراجعه کنند یا ازطریق وبگاه این مرکز برخط سفارش دهند. همچنین خرید فایل الکترونیک کتاب نیز از وبگاه «فیدیبو» و «طاقچه» امکانپذیر است.

